Steve Jobs’ın Hayatı

STEVE JOBS – Dünya’yı değiştiren adamın sıra dışı hikâyesi.
(Doğu Akdeniz Üniversitesi EMUTECH dergisi kapak konusu için yazdığım yazıdır.)

1976 yılında, üç bilgisayar dehası genç bir evin garajında adına Apple koydukları şirketleri için ilk bilgisayarını üretiyorlardı. Steve Jobs, Steve Wozniak ve Ron Wayne tarafından kurulan Apple şirketi insanların kafasındaki bilgisayar terimini değiştirecek, her eve bir bilgisayar girmesi gibi ütopik bir düşünceyi gerçeğe dönüştürecekti.

Steve Jobs ve 'Elma'

Steve Jobs ve Steve Wozniak gençliklerini teknolojiyi merak ederek, araştırarak ve çözümleyerek geçirmiş iki dehaydı. Ancak Jobs’ı diğer bilgisayar dehalarından ayıran özelliği mükemmel bir iş zekâsına sahip olmasıydı. Neyin nasıl satacağını, insanların neyi isteyeceğini çok iyi tahmin edebilen bir iş adamı olması, onu eşsiz kılacaktı.

İlk Ev Bilgisayarı

İlk Apple Bilgisayar

1977 yılında ise Apple II, Amerika Batı Sahili Bilgisayar Fuarında gösteriye çıktı. O güne kadar var olan dev bilgisayarların hiç birisinde bile grafik ara yüzlü bir ekran yoktu. Fuardaki küçük Apple standı bir anda ilgiyi üzerine çekti ve önünde kalabalıklar toplandı. Standa doluşan insanlar, o küçük kutuların devasa ekranlarında canlı renklerle hareketli görüntüler yaratabileceğine inanmakta zorlanıyordu. İlk takım elbisesiyle neredeyse şık görünen Steve Jobs, standın arkasında gizlenmiş büyük bir bilgisayar olmadığını kanıtlamak için sık sık kadife perdeleri kenara çekmek zorunda kalıyordu. Fuarda ilgiyi üstüne çeken Apple II birkaç ay içinde 300 sipariş almış, Apple I’in satışlarını üçe katlamıştı.

Steve Jobs ve Steve Wozniak

Apple kişisel bilgisayar dünyasında çığır açmış, bir oda büyüklüğündeki bilgisayarları ufacık bir kutuya sığdırmıştı. Bu gerçek bir başarıydı ve herkes tarafından takdir ediliyordu.

“Hayatının sonuna kadar şekerli su mu satmak istiyorsun, yoksa gelip benimle dünyayı değiştirmek mi?”

Apple çıkardığı kişisel bilgisayarla artan satışları karşılayabilmek adına sürekli büyüyordu. 1980’lere gelindiğinde Steve Jobs artık milyonerliğe ilk adımı atmıştı. Ancak, büyük bir şirket haline gelen Apple’ı ondan daha iyi yönetecek insanlar olduğunu düşünmeye başladı ve yeni bir CEO aramaya koyuldu.

O zamanlar Pepsi’nin CEO’su olan John Sculley’i gözüne kestiren Jobs aylar süren ikna çabalarından sonra Nisan 1983’te Sculley’i CEO olarak Apple’a transfer etmeyi başardı.
Steve Jobs, Sculley’i ikna edebilmek için o’na “Hayatının sonuna kadar şekerli su mu satmak istiyorsun, yoksa gelip benimle dünyayı değiştirmek mi?” diye sormuş ve kendisini ikna edebilmeyi başarmıştı.

Macintosh’un piyasaya çıkışı

1984 yılında, Apple Macintosh bilgisayarını piyasaya sundu. Macintosh’un reklam filmi için George Orwell’in Bin Dokuz Yüz Seksen Dört adlı romanından esinlenmişlerdi. Reklam yayınlandığı ilk gün tüm dikkatleri üzerine çekti ve Macintosh bilgisayarlar gerçek bir ticari başarı elde etti.

Macintosh Fabrikası - 1984

Steve Jobs’ın Apple’dan kovuluşu

Steve Jobs, karizmatik, titiz, ikna edici ve mükemmeliyetçi bir kişiydi. Aynı zamanda, hırslı, düzensiz, öfkeli ve çalışanlarını korkutan, CEO’nun bile işine karışan bir yöneticiydi.

1985 yılında artan huzursuzlukların sonucu olarak oluşan bir yönetim kavgasında, Steve Jobs başkanlığını yaptığı ve aynı zamanda kurucusu olduğu Apple şirketinden kovuldu. Jobs’ın kovulmasında ön ayak olan kişi; iki sene önce Pepsi’den bizzat transfer ettiği yeni CEO John Sculley idi. Jobs’ın şirketten kovulmasından bir sene sonra bir diğer kurucu olan Steve Wozniak da şirketten istifa etti.

Jobs’ın iki yeni şirket kuruşu

Steve, Apple’dan ayrıldıktan sonra Apple’a rakip olacak, hatta onun iş gücünü çalarak yoluna devam edecek bir şirket kurmaya karar verdi. 1985 yılında NeXT adlı şirketi birçok zorluk ve kötü bir başlangıç ile kurdu. Şirketin planlaması zayıftı ve şirket çok acele kurulmuştu. Daha da kötüsü, Steve Apple’da yaptığı hataların derinliğini düşünmemişti; kovulmasına neden olan sorunlardan çıkarması gereken dersleri göremiyordu.

Pixar Stüdyoları Logosu

NeXT için işler başlangıçta istediği gibi yürümüş, üretilen donanım ve yazılımlar özellikle akademik çalışmalarda kullanılmıştı. Ancak istenen performans gelişimi gösteremeyen şirket bilgisayar tarihinde bir dipnot olarak yerini alacaktı.

1986 senesinde Steve Jobs farklı bir sektöre de el atmaya karar verdi. Lucas Film şirketinden, bilgisayar grafik geliştirme laboratuvarını satın aldı ve ismine Pixar koydu. Pixar ‘da Lucas film ekibinden ve başka şirketlerden getirdiği mühendisler ile birlikte animasyon filmleri yaratmak üzere program ve bilgisayar geliştirmeye başladılar.
Pixar, hazırladığı birçok animasyon kısa film ile dikkati çekmeye başladı. Oscar kazanan ilk animasyon filmi de Pixar’dan çıkmıştı.
Kayıp Balık Nemo, Oyuncak Hikayesi, Arabalar, Sevimli Canavarlar, Ratatouille gibi bir çok animasyon filmiyle büyük başarılara imza atan Pixar, Steve Jobs’ın yeniden bir yıldız olarak ön plana çıkmasına yardımcı oldu.

Apple’a geri dönüş

Steve Jobs Apple'a geri döndükten sonra

Steve Pixar stüdyolarıyla yükselmeye devam ederken, Apple ise her geçen yıl daha fazla zarar açıklamaya başlamıştı. Apple’ın üst düzey yönetimi Jobs’ı şirkete geri getirme kararı aldıktan sonra, bunu yapabilmek için NeXT şirketini 430 milyon dolar ödeyerek 1996 yılında satın almak zorunda kaldı. Böylece Steve Jobs Apple’a geri dönmüştü.

1997 yılında ise mevcut CEO’nun işine son verilmesiyle Steve Jobs geçici CEO (iCEO) ilan edilir. Steve şirkete geldikten sadece iki sene sonra ise Apple yıllar sonra tekrar karlılık açıklar.
Steve Jobs’ın geçici başkan olduğu dönemde iCEO (interim CEO) teriminin başındaki ‘i’ harfinden dolayı o dönem planlanması yapılan ürünlerin de başına ‘küçük i’ harfi konar.

 Dünyayı değiştiren ürünler

Jobs şirkete geldikten sonra, NeXT şirketinde kullanılan NextSTEP mimarisi Mac işletim sisteminin geliştirilmesine yardımcı oldu. Ancak asıl büyük değişim, Steve’in kişisel bilgisayar dışındaki ürünlerle ile oldu.

İlk üretilen iPod ürünü - 2001

iPod taşınabilir müzik çalar piyasaya sürüldüğünde insanlar sade tasarımına ve kolay kullanılabilirliğine hayran kalmıştı. Daha sonraki yıllarda dijital müzik piyasasına da el atan şirket, iTunes adlı yazılımı ile birlikte internetten müzik satışına başlayarak, korsandan darbe alan müzik piyasasına taze kan sağladı.

Daha sonra çıkardığı MacBook Air ürünü ile kişisel bilgisayar dünyasında sınırları zorlayan Apple, dünyanın en ince bilgisayarını üreterek sektörü yeniden çalkaladı.
Üzerinde sadece bir tuş bulunan, hassas dokunmatik ekranıyla iPhone piyasaya çıktığı zaman ise insanlar cihaza sahip olabilmek için Apple Mağazaları önünde metrelerce kuyruk oluşturdu ve akıllı telefon piyasasında kurallar yeniden yazılmaya başlandı.
Son olarak çıkardığı iPad ile Apple teknoloji devi sıfatını sağlamlaştırdı ve satış rekorları kırdı.

Uzun yıllar boyunca Microsoft’un gerisinde bir ciro ve karlılık oranı açıklayan şirket, 2011 itibari ile en bir numaralı teknoloji şirketi oldu.

Steve’in Ölümü

Steve, 2003 yılında pankreas kanseri olduğunu öğrendi ve 2004 yılında bu hastalık için ameliyat oldu. Ameliyatın hemen ardından işe dönerek tüm çalışanlarına sağlığına geri kavuştuğunun haberini vermişti.

2009 yılında vücudunda kanserin tekrar yayıldığının fark edilmesiyle 6 ay şirketten uzaklaştı. Karaciğerinin iflas etmesinin ardından, karaciğer nakli yapıldı. Ancak uygulanan tedavilere cevap vermeyen Steve, 24 Ağustos 2011 tarihinde tüm çalışanlarına şöyle bir mail gönderdi: “Apple’ın patronu olarak, görevlerimi ve mecburiyetlerimi yerine getiremeyeceiğim gün, bunu size ilk söyleyen kişi olacağımın sözünü vermiştim. İşte o gün geldi…” diyen Steve Jobs görevini Tim Cook’a bıraktı.

Jobs'ın ölümünden sonra yüz binlerce hayranı Apple mağazalarına giderek notlar bıraktı

Tim Cook CEO olduktan 2 ay sonra, iPhone 4S’in tanıtımı gerçekleştirildi. İnsanlar bu sunumda da Steve Jobs’ı görme umuduyla doluydular ancak sunumdan bir gün sonra 5 Ekim 2011 tarihinde Apple’ın efsanevi kurucusu Steve Jobs’ın ölümü duyuruldu.

Kaynakça: Steve Jobs – Dev bir markanın yaratıcısının inanılmaz hikayesi / Yakamoz Yayıncılık / J.S. Young
Platin Dergisi Kasım 2011 sayısı